طراحی صنعتی و اسباب بازی

پریشب که با اتوبوس تک صندلی به تهران می آمدم متوجه شدم که کیف ام در قسمت بار بالای صندلی جا نمی شود. در حقیقت محل مذکور کوچک بود. بیشتر که دقت کردم دیدم که طراح محترم برای اینکه قسمت بار بالای صندلی ها در قسمت با صندلی دوتایی و قسمت تک صندلی با قسمت بار که در بالای صندلی ها است هماهنگ شود قسمت بالای تک صندلی ها را کوچکتر گرفته است.

احتمالا طراح هیچ دیگاهی نسبت به باری که باید در قسمت بار بالای صندلی قرار بگیرد نداشته است.

نظرات ()

امروز برای بازدید به نمایشگاه اسباب بازی و سرگرمی که در مرکز حجاب کانون پرورش فکری بر پا شده است رفتم. نمایشگاه پر بود از شرکت های واردکننده اسباب بازی که اجناس گران قیمت خود را تبلیغ می کردند.

در این میان یک غرفه که نماینده یک شرکت کره ای بود، مقواهی موج دار می فروخت. از این مقواها کاردستی های مختلف ساخته بودند.

نکته ماجرا این است که روش تولید این نوع مقواها کاملا ساده است و تا جایی که من می دانم دو یا سه شرکت بزرگ تولیدکننده مقوای کارتن در مراحل اولیه تولید خود این نوع مقواها را تولید می کنند. ولی نکته مهم شرکت کره این بود که مقواها را در رنگ های مختلف رنگ کرده بود و بسته بندی کرده بود. چرا ما نمی توانیم از این نوع محصولات ساده که ارزش افزوده زیادی دارند تولید کنیم.

در نمایشگاه جای شرکت های ایرانی خالی بود.

نظرات ()

برخلاف غربی ها که عادت دارند در روزهای تعطیل در فضایی که باربکیوی ثابت وجود دارد غذای کبابی درست کنند ما ایرانی ها دوست داریم به گردش برویم و سپس هر جا اتراق کردیم مرتب و منظم کباب درست کنیم. اما جابجایی منقل و فضایی که اشغال می کرد مشکل بزرگی هست اما من روز شنبه در سطح شهر دستفروشی را دیدم که یک منقل تاشو را می فروشد. منقل مستطیل شکل را با نصب لولا در کناره ها و با نصف کردن کفی طوری کرده بودند که روی هم می خوابید و تبدیل به سطح می شد. این است طراحی ایرانی برای نیاز ایرانی.

نظرات ()

بالاخره بعد از اینکه امسال نصف قبولی های طراحی صنعتی از دانش آموختگان رشته های دیگری مانند گرافیک و نقاشی بودند (با توجه به وضع تبریز این طور حدس میزنم.)در کنکور سال بعد در مرحله اول ضریب درس مبانی نظری طراحی صنعتی ٣ خواهد بود. امیدوارم این کار در بهتر شدن وجهه علمی طراحی صنعتی موثر باشد.

نظرات ()

دستگاه های سبزی خردکن در چند سال اخیر از تولید کارگاهی به جایگاهی رسیده اند که این روزها در صدا و سیما تبلیغ می کنند. اما اینکه چقدر از لحاظ ایمنی ، زیبایی شناسانه و کارکردی خوب طراحی شده اند جای سوال دارد. واقعیت این است که فقط در آشپزی ایرانی و یا آسیای غربی است که سبزی به صورت خرد شده به این حجم استفاده می شود، آسیای شرقی ها و اروپایی ها سبزی را اینگونه مصرف نمی کنند. یعنی نیاز به سبزی خردکن یک نیاز ایرانی است. این نیاز احتیاج به طراحی محصولی خوب دارد. یکی از مواردی که هم اکنون در این دستگاه ها مشکل ساز است خرد کردن سبزی تا حد آب انداختن است که با طراحی مکانیزم جدیدتر می توان این مشکل را حل کرد. مسئله دیگر فرم بدنه و هماهنگی آن با دیگر دستگاه های آشپزخانه است که کاملا نامتناسب طراحی شده است.

چیز دیگری که امروز توجه مرا جلب کرد قسمت بار کامیون بود. یک کامیون شبیه مدل بی ام سی BMC با یک اتاق بار چوبی خاور. یک عدم تناسب بزرگ در این حالت مشاهده می شد. به نظر می رسد فقط در کشور ما و چند کشور معدود به جای اتاق های فلزی از اتاق های چوبی استفاده می شود و این روش هیچگاه منسوخ نمی شود. مطمئنا اتاق چوبی مزیت هایی دارد. در این حالت می توان پیشنهاد داد که تولید کنندگان داخلی کامیون فیس لیفت کامیون ها را با اتاق های بومی هماهنگ طراحی کنند.

امیدوارم روزی موضوعاتی این چنین بومی صورت مسئله طراحی طراحان شوند.

نظرات ()

چند روز پیش یک شانسی خریدم که محصول فرمند بود. این محصول در قسمت بالا مقداری اسمارتیز داشت و در قسمت پایین یک بادکنک به شکل عروسک های میکی ماوس جاسازی شده بود. حالا اینکه چقدر کودکان امروز میکی ماوس و دوستانش را می شناسند مسئله ای جدا است. اما ابتکار فرمند در این بود که اسباب بازی را برای شانسی انتخاب کرده بود که برای کودکان زیر سه سال هم خطری ندارد و از لحاظ ایمنی کاملا ایمن است. در حالی که اسباب بازی های شانسی های دیگر به خاطر داشتن قطعات ریز برای کودکان زیر سه سال خطرساز هستند.

داستانی دیگر :

این روزها مکعب روبیک آن قدر مد شده است که برای آموزش حل آن تبلیغ می کنند. این هم یک نمونه که مربوط به تبریز است :

نظرات ()

امسال در میان برنامه های نوروزی صدا و سیما یک آشنای قدیمی هم بود ؛ کلاه قرمزی شاهکار ایرج طهماسب و  حمید جبلی. دیدن این برنامه به یادم آورد که ما چنین کاراکتری را دوست داریم و عروسک کلاه قرمزی می توانست یکی از اسباب بازی های حاضر در بازار کشور ما باشد. چرا در حالی که محبوبیت عروسک فوق و نیز سود حاصل از تولید و فروش آن غیر قابل اجتناب است این اتفاق نمی افتد؟

جواب می تواند این باشد که ما در کشور تولیدکننده ای که در این زمینه مطالعه و سرمایه گذاری بلند مدت انجام دهد نداریم و در نتیجه امکان دارد در دوره کوتاهی عروسک در کارگاه های کوچک تولید شده و به فروش برسد و سپس به فراموشی سپرده شود.

و عروسک های فراموش شده ان قدر زیاد هستند که فقط می توان برای آنها غصه خورد. 

نظرات ()

لحظات آخر سال ٨٧ سال نوآوری و شکوفایی را می گذرانیم . من که ندیدم اعضای جامعه طراحی صنعتی از این این موقعیت به نفع طراحی صنعتی استفاده کرده باشند. امیدوارم که سال جدید سال بهتری برای طراحی صنعتی باشد.

نوروز بر همه ایرانیان مبارک.

نظرات ()

در مناطق محروم افریقا که با کمبود برق و انرژی روبرو است استفاده از یک ابتکار جالب باعث شده تا مردم بتوانند با پمپاژ آب از زیر زمین به آب سالم دسترسی داشته باشند. در این کار انرژی مورد نیاز برای پمپاژ آب از بازی کودکان افریقایی بدست می آید. این پمپها به پمپ-بازی PlayPump معرف شده اند. در زیر میتوانید فیلم جغرافیای ملل (National Geographic) را مشاهده کنید (این فیلم در سایت youtube قرار دارد که فیلتر است . . .) .

هم چنین میتوانید فایل آنرا از این لینک دانلود کنید (سایز فایل حدود 9 مگ است).

این مطلب توسط دکتر علیرضا برهانی داریان ترجمه شده است. آدرس وبلاگ ایشان http://abshenasi.wordpress.com  

نظرات ()

هفته پیش در دو برنامه متفاوت در تلویزیون در مورد فلسفه برای کودکان شنیدم. از قرار از دهه هفتاد قرن بیستم در اروپا این مسئله شروع شده است. به هر حال ارتباط این دو مقوله وقتی که به مسئله رشد نگاه کنیم اهمیت می یابد. کودک با پرسیدن و تجربه کردن بزرگ می شود . پرسیدن فلسفه است و تجربه کردن در ارباط با اشیا است و این اشیا می توانند در حد زیادی اسباب بازی باشند.

در سایت های مختلف مانند موسسه حکمت صدرا http://pac.org.ir  مقالات خوبی در ارتباط با فلسفه و کودک هست که می تواند در طراحی کالاهای مربوط به کودکان مد نظر قرار بگیرد.

نظرات ()

اول  : یک سایت فروش اسباب بازی دیدم که به نحوه خوبی در مورد اسباب بازی و تاثیرات آن اطلاع رسانی کرده بود. اسم این سایت الک دولک و آدرس آن www.alakdolak.com   است. مقالات از مجله پیک بازی که مدتهاست از آن خبر ندارم برداشته شده است و روش های بازی های سنتی نیز از کتاب آقای آذری که از منابع من برای پروژه نهایی بود انتخاب شده اند. اینها قابل استفاده هستند و امیدوارم که این کار ادامه داشته باشد.

دوم : در مورد پست قبلی «زنبیل» چیزهای دیگری هم به ذهنم رسید. در میان اسباب بازی ها هم می توانند مواردی باشند که در زمان گذشته جنس چوبی یا سنگی آنها استفاده می شده است و سپس به فلز و در آخر به پلاستیک تغییر متریال داده اند. چهار چرخه یا ارابه ای که با یک نخ توسط کودک کشیده می شود در دوران قبل از قرن بیستم با چوب و مواد دم دست ساخته می شد و در اوایل قرن بیستم همزمان با ساخته شد اتومبیل فورد شاهد ساخته شدن مدل دایکاست آلومینیومی آن بودیم و اکنون انواع اتومبیل های اسباب بازی اکثرا با پلاستیک و ندرتا با فلز ساخته می شوند. عروسک ها نیز در طی دوران تغییر متریال داده اند. تمام این تغییر متریال ها باعث آسانتر شدن ساخت ، انبوه سازی و شبیه سازی به اشیای واقعی شده اند و در نتیجه منجر به تغییر ارتباط کودک با محصول شده اند.  شاید بتوان گفت انبوه سازی و شبیه بودن اسباب بازی ها باعث شده است کودکان به آنها دل نبندند و زود آنها را کنار بگذارند و سراغ اسباب بازی دیگری بروند  و این خود به خود لازم تولید انبوه است چون تولید انبوه برای اینکه به صورت مستمر ادامه پیدا کند به مصرف مستمر احتیاج دارد. 

این بحث شاید یک بحث طراحی پایدار باشد و احتیاج داشته باشد که نقد شود.

نظرات ()

امروز در برنامه سفره  ایرانی در قسمت نمایشی برای نشان دادن محیط روستایی شمال کشور یک زنبیل پلاستیکی در دست بازیگر بود. این نه یک اشکال که حاکی از درک درست کارگردان از نفوذ این محصول به جای سبد حصیری در میان روستاییان است.

محصولاتی مانند این زنبیل که جزیی از فرهنگ ما شده اند زیاد هستند. این محصولات در عین سادگی در میان مشتریان زیادی نفوذ کرده اند و تمرکز طراحان بر روی چنین زمینه ای می تواند تنوع این محصولات را بیشتر کند و ارتباط طراحان را با مردم بیشتر کند.

نظرات ()

داستان ارتباط طراحان صنعتی و  سازندگان مبلمان بنا بر دیده های من در دانشگاه علم و صنعت به خرید  ام دی اف و استفاده از کارگاه های آنها برای انجام کار مربوط می شود. و مواردی که در ادامه می آید.

یکی از دوستان سال بالایی که به منزلشان رفته بودیم یک ست مبلمان داشتند که خودشان طراحی کرده بودند و برای ساخت هم از خوش شانسی آنها یکی از سازندگان برای قطعات چوبی قالبی داشته است که با طرح آنها هماهنگ بود و به این خاطر توانسته بودند با هزینه ای نزدیک به قیمت بازار ست مبلمان خود را بسازند.

در یکی از نمایشگاه های سالانه مبل ایران (هافکس) با یکی از شرکت های سازنده میز کامپیوتر آماده مونتاژ صحبت کردم و آنها آمادگی خود را برای همکاری بادانشجویان در مورد بررسی طرح هایشان اعلام کردند.

برای نمایشگاه سال 82 طراحی صنعتی در دانشکده به دنبال اسپانسر بودیم و من با یک شرکت سازنده مبلمان که آثار طراحان برجسته دنیا را به صورت نمونه یا تولید انبوه در کشور ساخته بود مذاکره می کردم. مدیر عامل در رشته طراحی داخلی تحصیل کرده بود و به همین خاطر دیدگاه خوبی نسبت به کارهای طراحان بزرگ داشت. اما در ادامه مذاکرات به جای اسپانسرینگ کار را به جایی رساندند که گفتند ما فقط می توانیم تعدادی از مبل های خود را در نمایشگاه شما به نمایش بگذاریم. ما هم به همین خاطر دیگر با آنها تماس نگرفتیم.

نظرات ()

نشریه پیام آوران نور متعلق به دانشگاه پیام نور نوشته بود : این دانشگاه با همکاری صنف تولیدکننده مبلمان در رشته طراحی مبلمان دانشجو پذیرش می کند. محض اطلاع جامعه طراحان صنعتی که فکر نمی کنم تا به حال از سوی صنف مذکور به ایشان اقبالی نشان داده شده باشد.

نظرات ()

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که اطرافیانتان از شما انتظار داشته باشند که طرز کار با لوازم مختلف را بدانید. من در این زمینه که فکر می کردم رابطه طرز کار محصول با طراح را نمی فهمیدم اما کم کم متوجه شدم که درس اول برای طراحی درک کهنه است و یک قسمت از درک کهنه همین طرز کار محصول کهنه است.

نظرات ()

وقتی خواندم که «ایمز» طراح صنعت سبک «رترو دیزاین» در ابتدا در رشته خبرنگاری تحصیل کرده است تعجب کردم ولی وقتی که با رشته خبرنگاری آشنا شدم متوجه شدم که این دو رشته حداقل در خصوصیتی که عنوان این مطلب را تشکیل می دهد مشترک هستند. کسب اطلاعات گسترده برای ایده پردازی چه در زمینه نوشتن و چه در زمینه طراحی محصول باعث می شود که عبارت «اقیانوسی به عمق یک سانتی متر» شکل بگیرد. شاید در این میان نوشته یک محصول و یا هر محصولی یک مکتوب باشد.

نظرات ()

 این گزارش اهمیت اسباب بازی و تولید آن را نشان می دهد:

دفتر صادرات بین المللی اعلام کرد ایران با اختصاص ۱۱ درصد واردات جهانی اسباب بازی به خود سومین واردکننده این محصول در جهان طی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ شناخته شده است.
یک موسسه مطالعاتی به نام دفتر صادرات بین المللی گزارشی را در مورد واردات و صادرات اسباب بازی در جهان طی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش آمریکا بزرگترین وارد کننده اسباب بازی در جهان طی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ شناخته شده است. این کشور ۱۷ درصد از واردات جهانی اسباب بازی طی دوره مذکور را به خود اختصاص داده است.پس از این کشور انگلیس در رتبه دوم قرار گرفته است.
در میان ده واردکننده بزرگ اسباب بازی در دنیا دو کشور از خاورمیانه قرار دارند. ایران به عنوان سومین واردکننده بزرگ اسباب بازی در جهان و بزرگترین وارد کننده این محصول در خاورمیانه شناخته شده است. ایران در مجموع ۱۱ درصد از کل واردات جهانی اسباب بازی طی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ را به خود اختصاص داده است.
امارات در جایگاه هشتم جهان و در جایگاه دوم در خاورمیانه از این نظر قرار گرفته است.
کشورهای هند، چین، هنگ کنگ، کانادا، امارات، استرالیا و بلغارستان به ترتیب به عنوان چهارمین تا دهمین واردکنندگان بزرگ اسباب بازی در جهان شناخته شده اند.
بر اساس گزارش دفتر صادرات بین المللی ارزش بازار اسباب بازی در خاورمیانه ۵/۱ میلیارد دلار در سال است که با ۸/۱۱ درصد رشد در سال مواجه است.

در حال حاضر شش میلیون نفر مخاطب اسباب بازی در گروه سنی کودک و نوجوان در کشور وجود دارد که باعث شده ایران با واردات بی رویه و بی حد و اندازه اسباب بازی به سومین وارد کننده دردنیا تبدیل شود.

واردات گسترده اسباب بازی علی الخصوص از کشورهای شرق آسیا باعث شد که اداره کل آب و خاک سازمان محیط زیست کشور با صدور اطلاعیه ای اعلام کند اسباب بازی هایی که در چین و تایوان و برخی کشورهای دیگر آسیایی تولید می شوند به دلیل استفاده از برخی ترکیبات آلی در ساخت آنها سرطانزا می باشند.

آیت الله دری نجف آبادی دادستان کل کشور طی نامه ای به رئیس جمهوری ضمن هشدار نسبت به وضعیت ورود بی رویه اسباب بازی به کشور بر ضرورت توجه به پیامدهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن تاکید کرده و اظهار داشت : نحوه واردات بی رویه اسباب بازی به کشور تبعات و پیامدهای منفی بسیاری در پی خواهد داشت.ورود بی رویه اسباب بازی هایی که متاسفانه اغلب از مراجع غیر رسمی (عمدتا به صورت قاچاق) وارد کشور می شود مخاطرات فرهنگی و اجتماعی مخربی به دنبال خواهد داشت.دادستان کل کشور افزود : به طور قطع نباید انتظار داشت که واردکننگان این اقلام به جز جنبه های سوداگرانه اقتصادی، دغدغه فرهنگی و ارزشی داشته باشند. از این رو نباید شخصیت و هویت کودکان ونوجوانان در فرآیند ورود بی ضابطه این ابزار به کشور موجب بحران شده و به روند شکل گیری شخصیت نونهالان کشور خدشه جبران ناپذیر وارد کنند. 

 قسمتی از مقاله صفحه 3 روزنامه مهدآزادی روز شنبه 7 اردیبهشت

نظرات ()